   
 .    



 
 .    : ; ; 2005
ISBN 5-699-08601-3


           .     ,          ,  ,   .  ,    ,  ,   ,   ,           ?
  ,      .       ,   - ,   ,      .                   .
  ,        .

 

 .
   

  

.
  

         ,       .  ,     .      .       . ,         ,      . ,   ,     .      .   ,   ,   ,       .   .           .          .          .  , , .        .    ,   
,     - ,        , ,             .     ,   .      ,            .       ,           ,  ,    .
   , , ,     ,   ,  ,     .      .      . -    .   .     ,      .
  , ,   ,     ,   .  -   ,        .            .        .   ,      ,       .
      ,    .
-,       - .   ,      ,     .    XVII-XX ,       ,       .            ,    ,    .
-,            .     ,    ,     -   .      ,     .
  ,     ,         .    ,   -  ,              , ,   , ,       - ,     .
      .    .           ,  ,   ,    ,     .      -.   , ,    .
-.     ,   .    ,              . ,       -1,         , ,    ,    .           , ,     .       -     , ,        .        , , -     .  ,     ,        ,         .
  ,          ,      ,    .    ,    ,     . ,     - ,       .       .
-.      ,     ,         ,  ,    ,     .    ,      .        .
,         ,   ,          ,    ,          . -  .          ,     ,     ,    .         ,   ,   .  ,     - . -    ,       .
    ,      ,        , ,      ,     ,        ,    ,     .  ,     .   .
        .                . ,      , ,    :    ,   ,        .            ,        .   .
       ,          ,        - ,    . ,     :   -       ,        .     .    ,  .
 -            .  ,    .     .         .   ,        ,     -       ,       ,  ,  ,   .       ,       .          .   ,  :     .   ,      .
 ,       ,  -       .          .    .  ,    . ,        ,         .

 ,  
-    . . .  


.
  

   ,        :  ,  ,  ,  ,     



"  
 4  1960 .
  
   ,             -            ,         ,   , ,        ,            .
 . .       1921 .     1926  1934      ,      .            :     . ,            ,        ,     .         .    1937           .
     ,    1939 ,  ѻ     ,    .
    ,         :   ,       .
           .
            .               .
          ,  ѻ   ,    .
,         ,               .
       !           ѻ         !
    ,   ,   ,   ,    .
     ,       .           .  ,           !
  ,       .  ,          1939 !
       .          -2.
  . .        ,   -,   .      ,        .  ,     ,    ,        ,        !
. "

      .        . .
            :     .     ,        ,       ,     :    ,   ,      ,                .    , ,        ,      .
           ,             ,      .       .
            ,       .     ,      .   ,          .         ,             .
 ,   ,         ,      .  ,     .
   .  ,           ,  ,      .      -,          ,   .   ,       ,     , ,      .            ,           ,  :      ?   -    .           (     ,       ),     ,        ,            .   ,    .       ,       ,      ,        ,      . ,    ,     ,   ,     ,     !        , ,        ,    ,   .     , ,    ,    ,            .
,     .      ,   .       ,      .   !    ,       .
   .       ,     ,     ,     .     ,     .
    .    ,    ,      ,   1945     -2       ,        .  ,          ,                 . ?    .         ,      -      -    . ,             (   )    ,     .    ,  ,     .
        ( ) ,    ,  ,   .           .
       2003 .        ,  :

"     ( )   ,        ,   30-         ,      1937         .
 ,    ,    ,    .            2004 .    ,       .   ,     ,         "
" ,                   1937 ,       .     ,    -,       , , ,         .      30-  -,     .      ,     ,       ,       .        ,                 .     ,     -        .
,         "

    :

"                   .        .
      30-  XX .            .    ,     ,         . ,     1937 .,       ,          .  ,              ,   ,     ,    160 . ,   .        , , "

 ,               ,    ,  ,      .    ,    .         .
 ,   ,  .     .  -   ,        ,    .      .       ,           Ի:

"        .     ,           .   , ,   ,        .
    ,         -  .  ,  ,    ,            .()
       ,          ,          1938 .  ,     ,   .      :   ? , , ?  1992        .  ,   ,  ,   ,    .  ,           ,        : ,         .  , ,        .

          .        ,        30-        ,      .           .       ,   .      .         ,      .     ,       (   ).      ,           .         .
 ,    (   )   ,     -,           .  ,               ,     .
  3 ,                .           .           .       ,    .             .       ,      .         1.     ,       .
    .       .    .         .   2,    , ,    ,       :  ,   ,    . , ,    !  ,  ,      
 1928        .           
    :   ,   ,   ,       , , .     ,  .    .   : ,    ,    .   ,  ,          .   ,    .
     25  1937          .  1938                 .      .     1938       .        .  .  ,    .    2:     .           .   ,   !..   ,    ,   . .     .              
 ,   ,   ,    ,    .()
    .        .      ,     .()
  1939        -  3-  2- -      ,     ,    / 16450.     1-       .   :   ( ,  ,    )    -                   酻
29       . -      ,     .      . -        ,  . ,          ( -), , .     ,    ,    .          .  ,      .  ,                ( ,      ).     3-  :         ,    497      .           .      腻
 ,           ,   . :   .           ,               .
        .      .        . , ,   1951 . ,     .
   ,  , .         ,  .   1,    , ,       1937 ,      .   .      ,    .       .  :         . ,   .   .  .    .   ,  ,     .             .     ? .   ,      .        1951 "
   ,   ,    ?   .            ,   ,    . ,     1930-    .  , , -             (     ).      .   ,   ,     1920-    ,    ,      ,               .      ,    .    ,   ,             (),      .    ,       , ,   ,  .
 ,       .       ,        .   ,    ,          .      ,           .
    .       ,       :  1937             ,      .      ,     .     ,          .
, ,    ,        .   ,            .               ,   ,   ,       .    ,        ,  ,           ,         ,        . ,    ,      .   (, ,       )     ,     ,     ,  ,   .   , ,           .
     ,     ,    -        , ,      ,   .        :        ,      ,   ,     .
 ,            .  ,   ,      ,       ,          .
,            ,   . ,         .      :  ,           .

 1.
  

1.1.   

   ,   ,     ,              .
  .  1848      :              .
     ,        , ,     ,  ,  ,  .
     ,                         .         . ,        ,          . ,   ,         ,       ,  ,    .
  ?  .       , ,        .   ,           .        ...   ,     ,        ,      ?
,    .    ,          ,   , ,   .   :      ,        .   ,        ,   ,       .   ,    ,     .                   .    ,    :       ,         ?      ,       ,    ,   , ,    ,    ? , .   . ,   , ,   .
          .      , ,   , , ,    ,    ,   ,   ,     ,  ,     .  - ,       ,       ,  ,   ,   ,       ,      ,      .
 ,    .        .  ,   ,    .
, , ,     ,       . ,    -.          ,      ,   ,         .       .      -,  ,      .  ,        , ,    ,   ,     .
     - ,         ,   ,          .  ,           ,     .  .      ,   -   
   ? -    .     ,    ,       .     ,       .    ,  ,    . , ,        
  .        ,  :       .   ,        ,               XIX .
               .      (      ?),    -         .
 XVII .         Mathematici olim Imperatorii Somnium, seu opus posthumum de Astronomia lunari,     -    .          ,      (The Man in the Moon),        ,      ,       .   -       (!)     ,    ( )    .          
   ?    .
 .  XVIII.  ,   ,    ,    (The Consolidator),         .            .   ,    (    32 ),    , , .  -  ,    ,    Arcana Coelestia       .            ,      ,    .   ,    !      -,   !     ,    ,  ,   
   ?           (1784),            ,    ,    .
XIX .  -        (Voyage to the Moon),     .    :        .                  .
     :     .           ,          .       ( .      , 500  ,        97  20 ,  ),           ,         .           ,    ,             ,     ,     .      ,            .
         .   ,       .       ,       ,          .       ,          .               .  ,   ,        
   ?      :   ,   .   ,   .      XIX    ,                 ,  ,       ,   .    ,      ,     :     .
 ,       , .    ,  , 
   .        ,     .        .     .       .     ,           .     ,      ,    ,    ,    ,                  ,  -  .
     .               .
 ,   ,      ?      

1.2.   

, , ,    ,    XIX    ,             . ,  ,       .             ,         .
   ,      ,     :     .             .
      ,    XIV      .          20      320 !
    :      ,  ,       ,                   .
            XVI .          (1847),  1516                , ,    ,      ,     .  ,    ,     ,     .
  ,    -   ,        .             ,    ,    .       1607  1621 .       ,    .   ,     .
     1680     .       ,    ,     (    ).  ,   XVII        .
     I.             .        650   .
   ,        ,   ,  ,     , , ,  .  ,      ,      26  1690 ()    .     ,   ,    .         .
   -    : "             ,      ."
 1717       ,      .     ,  ,  .                .    ,      ,    .    ,         .
        :        !
 1777           ,              .   ,    .      , ,      ,         1762        .        . , ,     .        (    ,    - . )             .       .        ,    50 ()    ,       .
   ,    I, :      ,          .           .      14     ,        ,      .

    ,      ,    1815 .       .



   

      .        .        -                 .             : 2  (51 ), 2, 5  (64 ), 3  (76 )  4  (102 ).  ,          ,       ,      ,   .
     :    (    ),  (     )   ,    .           .           ,   ;      .           ,         .   ,   .
        (),         .      ,           .        .     ,        ,        .
       ,  ,      ,     ,            ,         .



  

        .   4-   3100 .
    ,       ,           .
 ,        ,  :           ,     ()                  ,             
        1818      -,   1819      .
       .   1826    ,      ,            .
 - .         .       ,  ,         ,    .        .
24  1828        , ,       .     .    -    ,          .
  1828     .        , ,   .
   ,       -    .   1829      .
        54       .   ,  22 ,    .
  1829 ,     ,      ,      -.        9745   . ,    -,            .   1834 ,  37-  ,       .



   ,  1828 

    .  1832    ,         .   ,         (!) ,       ,     30-  40-  XIX .          :     ,   .  ,     ,       - ,    -  ,   ,     ,   .

 ,   ,       . ,           -   .     ,     .       ,    ,  .        -   .     .          .     ,    .
             19  1835 .           128 ,     3, 2  10 .         . ,   XX     -  :           ,    V-2     ,     .



   

          ,   (!).         16, 4     ,    (     )     ,      .      10       12        4    ,            .    -    ,   ,   .
       1834 ,        .   , ,  ,    .
24  1938        .    -    .    -      I,     :
                    . ,    ,    ,   ,        ,          .      ,   ,    ,    ,     .     ,    ,     ,          ,       ,        .  - ,          ,  ,    , ,     .  , ,      ,      ,    ,     ,    .          20  ,       
    .
      ,        . 24  1841      ;    ,         .           ,      ,  ,   ,     .    35   183  (335 ),      .



 -    



     

 ,    ,       ,         ..      ,     .            .   ,      ,         

 1842          ,       - . ,               ,       III.
        ,     1834 .                  .       .   ,        ,            .      .    :        ,   ,   ,   ,   .



   

  ,       .
   ,  ,   .  1844         .
   ,   ,   ,        ,       .
 ,     ,              .
 ,   ,     ,       ,    .
,        .      .    1851      120  ,     ,       .
  ,    . ,     .        .   ,                :         ,      () ()   ;        ,   



  

  ,        .     ,    ,    .    ,       ,     :   ,        ,    ,      . ,     ,      .    ,         ,        26    .      ,         ,            .
    ?  .           ,         .   ,   ,       .
        : 2- (51 ), 2, 5- (64 )  4- (102-).             :    ().      ,   , ,    .
  ,    ,    . ,        ,     ,     .         .            .              (16, 4 ).
   ,   1850-1853 ,      . , 4- ,  10- (4, 1 ) ,     4150 ,  4-    4260 .   ,      1838        1810 .
             ,     .  1859  ,   ,        .
                .            .          ,       . ,       ,          .
 ,     ,  .

  ,    ,       ,    ,   .          ()             .     ,    .

     ,      :

           ,      ,       .

-   -   ,      ,    .        ,        .
,   ,       .      ,   ,  ,   ,     ,      ,  ,           ,   ,     .   .
         .         ,       :

   ,  ,     ,    ,   ,         ,        .

     

  1854               600   2- .       ,    ,       .       1 .
        .  , ,   ,            ,     .
  5-        :

       ,       , ,      , ,              ,           

    1855               .                       .           ,    .           20     ,    .
       1853-1856   ,     .
       - (  1854 ).      18      60-  ,  80 .     44   20    16  ,     -     20-   .            .       ,        .
   :  -      ,     -      .
  . ,     ,      ,    .
                 - :
,      ,     .         .
        7  1854  :
   ,                 , ,   ,     ,    .
             1941 ,        .
  1855            - . ,     ,      - (21  1855 )   (31  1855 ),      .
            .             ,      .   ,  -       .  1860        .     3, 5 ,     .
      ,         .

                 ,   .      ,       .()        .

           : ()  ,                ,          .
       1859                 .
       ,      .         . ,   1860  1862 ,   ,       (1849 )      ,       () .   ,        ,      ,          .        ,    1862 .     ,        .
  1862    :     2-    1500         4-     4200 .
 1868          ,          .          1870     .
           .          .       ,        ,     -   
      ,         .        1902 ,           .
,     ,       .          ,    ,   ,    ,    .
          ,  ,      .     . ,   1905       .   3-         ,  90 .   1905       .       ,       ,   . ,     .
  1915            .      ,     ,     .   .         :     ,      .
           , , ,        .    ,       

1.3.   

,     .        .            ,     .                  .  ,           ,    ,       .
            ,         .
   ,    (    )       .       ,         ,         :  ,  , ,  .   ,          ,          .
, ,  1867 ,             ,   -      .   ,    ,        ,       ,      ,    .       ,      .
            :
     ,                . ,  ,  . ,        , .     ,      (1867)           .
       ,            .            .     :     ()    ?            ,       .



   

,   ,  ,               :    ?
     -   ,                   ? ,          .      ,          .  ,           .       ,                   ,        ,  .     ,       -  II,        ,      ,           ?      ,           ,        

  ,        XIX         ,      .
      ,    ,  ,             ,   .                 ,       ,   ,      ,        .
 1887          ().              .   ,              ,    .
      .       ,          .
 .   ,           .     1010 /,    1, 33 ,    213 /.           10     6  (!).         107 /.   ()      16 .        .         .    ,  ,     ,      ,      ,      .         1, 14 .
  ,     ,  ,   ,      .      .      ,   ,    ,        ,   :          ,          - ,   ,      . .,          ;    , ,      ,  ,  ,  ;     ,           (); ,      ,       .     .
      1400 .       ,  ,    ,  .             .    ,     :

          ,          ,           ,      .                 .



  

,    ,    .   -  ,       XIX ,     ,     .
           .
   ,          . ,        UK-DMC,    27  2003 ,     .        200 .    ,    0, 34  (3, 3 ).  ,            :    ,    
     49-           ,    .

    ,         ,   -      .
       1870-,    1880            ,            :

      ,        .

     ,    ,        .     (   ,  150  200 ),     : ,        .            5 . ,     ,           .


    

 1882               ,    ,     .
                :     .  ,  ,               .
    ,       ,         ,            .
              ,        .   ,   1882-1884 ,  :

"      ,    .    NO2   ,  2 ,  1 .      .             ,     .       ,   ,    ,    "

          . , , ,       .      ,                      ,     .
       .   ,    XIX                 .
  ,   ,     - ,   XX       ,       V-1,    .      ,       .  1904   ,    ,   ,   .        .   ,    ,    ,          ,   ,      ,   .        .             .
 ,  ,   ,       ,        ,    .   ,            ()   ,         .  ,      .   ,    ,  ,  .    1940  90- .    ,   ,         ,           1957    ,       

    ,        .           ,                 ,           ,  .
  ,          ,   ,     ,         ,      ,          ,     .        ,            ,    .      .    ,       ,      ,     .     .
XIX       ,    .      ,         XX .              .     ,   .
  ,    ,     .
  , ,        ,     , .        .
         .        ,    ,    ,       ;     .
 XIX       .     .
      MMMCDXLVIII.   ,  1833 ,          .      .     ,  .       .        .
       4338- .  ,      1835 .            ,        ,      .       :      !          .   (,  )    .     ,  ,   .    ,      .    ,    .    .      .        ,       ,     ,  ,    ,  ,         :     ;           ,   ,       .    , ,     ;       -   .        .   ,  .              ,   .                     ,    .       ,        ,    ,      ,   ,   
   ,  ,   - ,    ,   .     ()             XVI    ,       .
 : XIX   ,     :   ( )  , ,  ,    腻
              .   ,        I:        ,      ,     .
     1700 ,          ();       ,    ,      ;       ()? ,    ,      .      XVIII .       .
   , :         ?     ,             ,   , ?      ,  ,  ,   ,      ,         ?
   XIX  (      )     ,          .      ,    .
     ?    .
        (1869)    ,         ,             .       ,  ,    .
     ?,       .    ,    .       (, , )     ,     ,           .        :  ,    ,     ,  ,        .         .       ,     .     .   ,    .  ,        . , ,   ,    .         :    , , , , ,  
  ,                :    ,   . ,  ,  ,    ?!

  ,       ,       ,    .
,           ,                    .             ( ),        ( ).         ,         ,   ,    .        ,       ,        ,   ,      .
            1853 .    ,    -  ,     .      ,      ,     .     -   .
19  1871             I.       .             :        ,          . ,      70-  XIX     - ,   .   ,     ,  180    304 .


  

 ,       ?           .         - .  ,          .        ,   ,  - ,    .
          ,      ,     .  ,   ,    ,  .
  ,    ,    -,       
      ,  .  , ,   .     ,        .    ,   1875        .         -         (      ?).
   .
,  ,    ,  ,   ,   -, -  :   ,   .        ,     .
 , ,    ,             ,   ?
  .     ,    ,    ,     .        -   ,        ,    .
, ,   ,   .     ,        .  ,      .   :   , ,  :   ,   ,       ,   -.          .
            .      :         , , ,          .
     ,      : ,  , ,  ,    .     ,       .
,   ,     .  ,   ,    .  ,     ,           .
           .       .     .   -    :    ,     , ,   .      ,   .
    -      ,    ,  , ,    ,        ,       ,   ,           .           .
       :  ,  ,  ,  ,      
,  ,     ,    .     ,      .  -     . , ,      ,  ,   ,   .
,   ,         .      ,       .
      ,          !  , ,   .     ,      ,          .
,        .        ,       .                    .
13  1881  (  )     II. ,   7  9  1881   -,       .
    ,              .        .      ,         .
   29  1881 .            ,    . , , ,    .       .    . ,          ,       , ,       .        ,          .  ,   ,         ,    ,      ,  .
      :

    ,    ,    ,       ,     .     ,     -  ;  ,           .       

        .          .
          .       ,         .    ,               .
     ,      ,         .         .               .                .
           .      .       ,                 .


   

 ,      .     ,             :

        ,    .      ,         .            ,     ,       ,     , ,        ,     ,        .     ,     ,                 养

     ,      :

            .   ,  ,         -            ,   ,    ,   ,     

  ,      ,       :

          ,      .     .  ,     .          ,  , ,          ,     ,  -    ,    ,      ,  ,    

    .               -      :                .            .
  -  ,  ,    ,  .
              .      :      , ,   ,    :     (,   . .)    ,    .   , ,  ,     -  ,   .     ,   ,  ;    :   ,     . .
       . -  ,        :  .    ,    ,          ,      .        .     :       ,    .
  1918        ,      , :

"    ,    ,        ,    -           .
-...


   .     .          -    "":
http://www.litres.ru/anton-pervushin/kosmonavty-stalina-mezhplanetnyy-proryv-sovetskoy-imperii/?lfrom=15465955

